حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
235
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
5 - ابو الفوارس عبد الملك بن نوح ( 343 - 350 ) پس از مرگ نوح پسر ارشدش امير رشيد عبد الملك باميرى رسيد و او پس از جلوس ابو منصور محمّد بن عزير را بوزارت خويش برداشت و ابو سعيد بكر بن مالك فرغانى را كه پدرش بجاى ابو على چغانى نامزد سپهسالارى خراسان كرده بود در آن مقام ابقا نمود . ابو على چغانى كه از عزل خود سخت ناراضى بود موفّق شد كه بدستيارى آل بويه از طرف مطيع خليفهء عبّاسى فرمان ايالت خراسان را بگيرد و مدّعى ابو سعيد گردد . ابو على چغانى و ركن الدّوله و حسن فيروزان بگرگان حمله بردند و تا جاجرم خراسان پيشآمدند ليكن حريف اردوى سامانى نشدند و منهزما بطبرستان برگشتند و از آنجا برى آمدند و كمى بعد يعنى در رجب سال 344 ابو على چغانى دروباى عمومى رى مرد و سامانيان از جانب او خلاص يافتند . ابو سعيد براى آنكه از طريقى ديگر مزاحم ركن الدّوله شود سپاهى گران بسردارى محمّد بن ماكان از راه بيابان بفتح اصفهان كه سپرده بمؤيّد الدّوله بود روانه نمود و محمّد مؤيّد الدّوله را شكست داده اصفهان را فتح كرد و بر اموال و عيال ركن الدّوله دست يافت . ركن الدّوله وزير خود ابو الفضل بن العميد را باصفهان فرستاد و ابن العميد محمّد بن ماكان را دستگير ساخت و سپاهيان او را منهزم و پراگنده كرد . عاقبت ركن الدّوله و ابو سعيد صلح نمودند و قرار شد كه ركن الدّوله بر جميع بلاد جبل و رى مسلّط بماند و در عوض هر سال 200000 دينار ببخارا پيش عبد الملك سامانى بفرستد . بعد از ختم غائلهء خراسان و رى ابو سعيد ببخارا احضار شد چه جمعى از سپاهيان ترك از او خشنود نبودند به همين جهت او را ترك گفته بشكايت پيش عبد الملك